Een familiebedrijf overdragen is ook ruimte geven

Mariëtte is partner bij Lansigt en adviseert veel familiebedrijven. Als accountant en Chief People Officer heeft zij bijzondere aandacht voor de menselijke kant van ondernemen, samenwerken en bedrijfsopvolging.

Een familiebedrijf overdragen doe je niet op één moment. Zelfs als de aandelen zijn overgedragen en de volgende generatie officieel aan het roer staat, kan het voor beide generaties nog niet zo voelen. Voor de nieuwe generatie begint dan eigenlijk pas het echte proces. Je wilt respecteren wat is neergezet, maar ook ruimte krijgen voor eigen keuzes. In de praktijk hoor ik regelmatig dat opvolgers in het begin het idee hebben vooral ‘op de winkel te passen’. Het bedrijf is dan wel van jou, maar voelt nog niet helemaal zo.

Om dat te veranderen, moet je zelf ruimte nemen. Je bent opgegroeid in een andere wereld, staat waarschijnlijk anders in het leven en brengt nieuwe ideeën mee. Dan is het logisch dat je dingen anders wilt doen. Sterker nog: uiteindelijk móet je je eigen manier vinden.

Voor de generatie die het bedrijf overdraagt, betekent dat vooral: ruimte geven. Dat is niet eenvoudig als je jarenlang zelf de koers hebt bepaald en een mooi bedrijf hebt neergezet. Loslaten kost tijd. Maar bedenk: anders is niet automatisch slechter. De volgende generatie moet zelf keuzes kunnen maken, ook als jij het anders zou doen. Soms betekent dat zelfs dat je een fout ziet aankomen en niet direct ingrijpt. Een jonge ondernemer moet kunnen leren.

Daarom is communicatie zo belangrijk. Niet alleen vóór de overdracht, maar ook daarna. Plan regelmatig een gesprek waarin het niet alleen over klanten, cijfers of investeringen gaat. Bespreek ook hoe het voelt. Voelt de één voldoende ruimte? Lukt het de ander om die ruimte daadwerkelijk te geven? En welke irritaties moeten worden uitgesproken voordat ze zich opstapelen?

Want in een familiebedrijf blijft zakelijk natuurlijk ook persoonlijk. Na een stevig verschil van inzicht zit je in het weekend misschien gewoon weer samen op een verjaardag. Dan helpt het als irritaties niet maandenlang zijn blijven liggen.

Uiteindelijk vraagt een goede overdracht om begrip en geduld van beide kanten. Geef elkaar de tijd en ruimte om samen een nieuwe verhouding te vinden, tot het bedrijf én tot elkaar.